ఆశ్వయుజ శుద్ధ ఏకాదశికి పాశాంకుశ ఏకాదశి అని పేరు.ఈ ఏకాదశి యమపాశానికి అంకుశంగా పని చేస్తుంది. ఈ ఏకాదశి గురించి బ్రహ్మవైవర్త పురాణంలో వివరించబడింది. అంటే ఈ ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించడం వల్ల నరకం రాకుండా, స్వర్గలోక ప్రాప్తి లభిస్తుంది .కాబట్టే యిది పాశాంకుశ ఏకాదశి అయింది ఈ ఏకాదశి వ్రతం చేస్తే జన్మజన్మల పాపాలు హరించబడుతాయి. ఈ ఏకాదశి ఆచరణ వలన పరలోకాలలో వున్న తాతముత్తాతలకు పుణ్యగతులు లభిస్తాయి. ఈ రోజున ఉపవాసం వుండి, విష్ణువును పూజించి, రాత్రి జాగరణ చేసి,మరు నాడు ద్వాదశి ఘడియలు వుండగానే విష్ణుపూజ చేసి నివేదన సమర్పించి ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. ఈ ఏకాదశి నాడు అరటి పండ్లను దానం చేస్తే విశేష ఫలితాన్ని పొందవచ్చు. ఈ ఏకాదశిని అశ్వినా - శుక్ల ఏకాదశి అని కూడా పిలుస్తారు. గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్లో , ఇది సెప్టెంబర్ - అక్టోబర్ నెలల మధ్య గమనించవచ్చు. పాశాంకుశ ఏకాదశి విష్ణువు అవతారమైన పద్మనాభునికి అంకితం చేయబడింది. ఈ రోజు భక్తులు పద్మనాభుడిని సంపూర్ణ అంకితభావంతో , ఉత్సాహంతో పూజిస్తారు. పాశాంకుశ ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఉంచడం ద్వారా , పరిశీలకుడికి పద్మనాభుని ఆశీర్వాదం లభిస్తుంది మరియు ఈ ప్రపంచంలోని అన్ని విలాసాలను ఆనందిస్తారు.
ఈ రోజున ఉపవాసం ఉండే వ్యక్తికి మంచి ఆరోగ్యం , సంపద మరియు ఇతర ప్రాపంచిక కోరికలన్నీ లభిస్తాయి కాబట్టి పాశాంకుశ ఏకాదశి ముఖ్యమైన ఏకాదశిలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.
పాశాంకుశ ఏకాదశి వ్రతాన్ని పాటించకుండా , ఒక వ్యక్తి ఎప్పుడూ పాపాల నుండి విముక్తి పొందలేడని మరియు వారి చెడు చర్య వారి జీవితమంతా వారిని వెంటాడుతూనే ఉంటుందని కూడా నమ్ముతారు.
ఈ గౌరవనీయమైన వ్రతం యొక్క యోగ్యతలు 100 సూర్య యజ్ఞం లేదా 1000 అశ్వమేధ యాగం చేయటానికి సమానం.
పాశాంకుశ ఏకాదశి సమయంలో ఆచారాలు:
భక్తులు పాశాంకుశ రోజున కఠినమైన ఉపవాసం లేదా నిశ్శబ్దం చేస్తారు.
ఈ ఉపవాసం పాటించేవాడు ముందుగానే లేచి స్నానం చేసిన తర్వాత శుభ్రమైన బట్టలు ధరించాలి.
పాశాంకుశ ఏకాదశి ఉపవాస కర్మ 10 వ రోజు 'దశమి' నుండి ప్రారంభమవుతుంది. ఈ రోజున సూర్యాస్తమయానికి ముందే ఒకే 'సాత్విక' భోజనం తీసుకుంటారు మరియు ఏకాదశి చివరి వరకు ఉపవాసం కొనసాగుతుంది.
వ్రతాన్ని ఆచరించేటప్పుడు , భక్తులు అబద్ధాలు మాట్లాడకూడదు లేదా పాపాత్మకమైన పనులు చేయకూడదు. పాశాంకుశ ఏకాదశి వ్రతం 'ద్వదాశి' (12 వ రోజు) తో ముగుస్తుంది. భక్తులు ఉపవాసం విచ్ఛిన్నం చేయడానికి ముందు బ్రాహ్మణుడికి ఆహారం మరియు కొన్ని రకాల విరాళాలు ఇవ్వాలి.
ఈ ఉపవాసం పాటించేవారు పగలు మరియు రాత్రి సమయాల్లో నిద్రపోకూడదు. విష్ణువు స్తుతితో వేద మంత్రాలు , భజనలు పఠించడం , పాడటం వంటివి చేస్తారు. 'విష్ణు సహస్రానామం' చదవడం కూడా చాలా అనుకూలంగా భావిస్తారు.
పాశాంకుశ ఏకాదశి రోజున విష్ణువును 'అర్చన విధి' ప్రకారం పూజిస్తారు. ఈ రోజున 'గారూర్' పై కూర్చున్న విష్ణువు రూపాన్ని అపార భక్తితో ప్రార్థిస్తారు. శ్రీ హరి యొక్క 'పద్మనాభ' రూపాన్ని పువ్వులు , బెట్టు ఆకులు , దయాస్ మరియు ధూపం బత్తిలతో పూజిస్తారు. పూజ ఆచారాల ముగింపులో , ఆర్తి చేస్తారు.
పాశాంకుశ ఏకాదశి రోజున దానధర్మాలు చేయడం కూడా చాలా బహుమతి. ఒక వ్యక్తి ఉపవాసం పాటించలేకపోతే , వారు బట్టలు , ఆహారాలు మరియు ఇతర నిత్యావసరాలను బ్రాహ్మణులకు దానం చేయవచ్చు మరియు అదే యోగ్యతలను సాధించవచ్చు. కొంతమంది పాశాంకుశ ఏకాదశి రోజున 'బ్రాహ్మణ భోజ్' కూడా నిర్వహిస్తారు. పాశాంకుశ ఏకాదశి రోజున దానధర్మాలు చేసే వ్యక్తులు మరణం తరువాత యమధర్మరాజు నివాసమైన నరకానికి ఎప్పటికీ చేరుకోరని నమ్ముతారు.
పాశాంకుశ ఏకాదశి యొక్క ప్రాముఖ్యత:
పాశంకుశ ఏకాదశి యొక్క గొప్పతనాన్ని 'బ్రహ్మ వైవర్తన పురాణం' లో వర్ణించారు మరియు పాపాలను తొలగించడానికి అత్యంత పవిత్రమైన ఆచారం అని నమ్ముతారు. హిందూ పురాణాలలో , మహారాజా యుధిష్ఠిరుడు ఈ పవిత్రమైన రోజున ఉపవాసం పాటించడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలను వివరించాలని శ్రీ కృష్ణుడిని అభ్యర్థించారు. పాశాంకుశ ఏకాదశి వ్రతంను భక్తితో పాటించి , విష్ణువును ప్రార్థిస్తే అతని / ఆమె చేసిన పాపాల నుండి స్వేచ్ఛ లభిస్తుంది మరియు ఆ తరువాత ఈ ప్రపంచం నుండి మోక్షం పొందుతారు.
ఒక వ్యక్తి , వారి వయస్సుతో సంబంధం లేకుండా , పాశాంకుశ ఏకాదశి రోజున విష్ణువు నామాన్ని పఠించినప్పుడు , వారు హిందూ యాత్రికుల ప్రదేశాలను సందర్శించినంత సద్గుణాలను సాధిస్తారు మరియు వారు యమరాజను ఎప్పుడూ చూడవలసిన అవసరం లేదు.
ఏకాదశి తిధి పరమ పవిత్రమైనదిగా వర్ణించబడింది,ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించడం పరమశ్రేష్ఠమైన కార్యం.దీనిని ఆచరించిన వారికీ పునర్జన్మ ఉండదు అని, వైకుంఠలోకం ప్రాప్తిస్తుంది అని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
ప్రతినెలలో రెండు ఏకాదశీలు వస్తాయి, అంటే ఏడాదిలో ఇరవై నాలుగు ఏకాదశీలు, అధిక మాసమైతే ఇరవై ఆరు ఏకాదశీలు సంభవిస్తాయి. ఈ వ్రతాన్ని అందరు ఆచరించవచ్చు. 80 ఏళ్లు దాటిన వృద్దులు, చిన్న పిల్లలు, అనారోగ్యంతో బాధపడే వారు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించక పోయిన దోషం లేదు.
ఏకాదశిని హరివాసరం, మాధవ తిధి అనే పేర్లుతో కూడా పిలుస్తారు. ఈ వ్రత ముఖ్యప్రయోజనం సమస్త ఇంద్రియాల ద్వారా శ్రీహరిని సంపూర్తిగా ప్రసన్నుని చేయడమే.ఈ రోజు ఉపవాసము చేయాలి అంటే అర్ధము "దగ్గరగా వసించడము".
వ్రత విధానం
ముందురోజు అనగా దశమినాటి రాత్రిపూట ఉపవాసం ఉండాలి.
తెల్లవారుజామునే బ్రాహ్మీముహూర్తంలో నిద్రలేచి, ఇతర కార్యక్రమాలు పూర్తిచేసుకుని ఇంట్లో పూజ చేసి ఆలయం దర్శించాలి. ఏకాదశి వ్రత మహత్యం తప్పక చదవాలి లేదా వినాలి. ఈరోజు ఉపవాసం ఎంత ముఖ్యమో ద్వాదశి రోజు (అంటే పక్క రోజు)ఉపవాసాన్ని ముగించడం అంతే ముఖ్యం.దానికి సమయాలు ఉంటాయి. ద్వాదశి రోజు వరి, గోధుమలతో చేసిన ప్రసాదాన్ని భగవంతునికి తులసి వేసి నివేదన చేసి, ఆ ప్రసాదాన్ని స్వీకరించడం ద్వారా ఉపవాసాన్ని విరమించాలని. ఈ రోజు "హరే రామ హరే కృష్ణ" నే మహామంత్రం జపం చేయాలి, భగవద్గిత, భాగవతం శ్రవణం చేయాలి.
తినకూడనివి :
బియ్యం,గోధుమలు, పప్పులు, బఠాణీలు చిక్కులు వంటి కూరగాయలు.మసాలా దినుసులు, రవ్వ, శెనగపిండి, తేనె ఆవాలు,మెంతులు పోపు వాడకూడదు.
నెయ్యి, వేరుశెనగ, అల్లం, పచ్చిమిర్చి వాడవచ్చును.
ఏకాదశి రోజు అన్నం తినకూడదు అని శాస్త్రాలు, పురాణాలు ఘోషిస్తున్నాయి.
ఈ రోజు పండ్లు, కూరగాయలు తినడం వ్రతభంగం కాదు అని మహాభారతం చెబుతుంది.
కఠిన ఉపవాసం చేసే వారు నీరు కూడా తాగరు. కొంత మంది నీరు మాత్రమే తాగుతారు.
బాదంపప్పు, జీడిపప్పు, వేరుశెనగలు ఆహారంగా తినవచ్చు. ఆలుగడ్డ, గుమ్మడికాయ, దోసకాయలు బొప్పాయిపండు, పనసపండు, కొబ్బరికాయ అన్ని రకాల పండ్లు పాలపదార్దాలు తినవచ్చు. ఏకాదశి రోజు ఆహారం ఒకసారి లేదా రెండుసార్లు మాత్రమే తినాలి.
చేయకూడనివి :
ఏకాదశినాడు క్షవరం చేసుకోవడం, గోళ్లు తీసుకోవడం నిషిద్ధ. దశమి,ఏకాదశి, ద్వాదశి మూడురోజులు బ్రహ్మచర్యం పాటించాలి.
ఏకాదశి వ్రతమహిమ :
మహారోగాలను నయం చేస్తుంది, సమస్యలు తొలగిపోయి శాంతి చేకూరడానికి ఈ వ్రతం పరమఔషదం. సంసారమనే విషసర్పం కాటు నుండి మనిషి బయటపడతాడు, సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి లభిస్తుంది. నూరు జన్మల పాపంకూడా క్షణములో నశిస్తుంది.
నెలలో రెండు ఏకాదశులు శ్రద్ధగా పాటించే భక్తులు వైకుంఠాన్ని చేరుకుంటారు. ఒక ఏకాదశి తిధి అయిన యధావిధిగా పాటిస్తే అతడు దానాలు గాని, తపస్సులు గాని, తీర్థయాత్రలు గాని చేసే అవసరమే ఉండదు. ఉపవాసం ముఖ్య ఉద్దేశం.
కేవలం తినకుండా ఉండడమే కాదు, గోవిందుని గురించి వినడానికి, కీర్తించడానికి మరింత సమయం వినియోగించడమే ఈ ఉపవాసం ఉద్దేశం.ఈ రోజు సకల పాపకర్మలకు దూరంగా వుంది, గృహసంబంధకార్యాలను పక్కనపెట్టి, ఇంద్రియభోగాలను విడిచి పెట్టి ఉపవాసంవుంటూ భగవంతునికి దగ్గరగా నివసించవలెను.
_ఉపవాసం వల్ల ప్రయోజనం :_
ఈ జన్మలోనే ఆనందాన్ని అనుభవించి, తరువాతి జన్మ లేకుండా ముక్తి పొందవచ్చు. అనేక జన్మలలో చేసిన పాపాలనుండి విముక్తి పొందవచ్చు.
ఏకాదశి రోజు విష్ణువుని తులసి దళములతో ఆరాదిస్తే 'వాజ పేయ' యజ్ఞం చేసిన ఫలితం లభిస్తుంది. లక్షల ఏళ్లు చేసిన యజ్ఞాలు, తపస్సులు ఒక్క ఏకాదశివ్రత ఫలితానికి సమానం కాలేవు. ఈ జన్మలోనే పేరు ప్రఖ్యాతలు వస్తాయి. శ్రద్ధతో చేస్తే అశ్వమేధయాగం చేసిన ఫలితం వస్తుంది.
స్వర్గలోకం వంటి వున్నత లోకాలు పొందవచ్చు. నిస్వార్థంతో ఆచరిస్తే అష్టఐశ్వర్య, ధనధాన్యాది సిరిసంపదలు సమకూరుతాయి. బ్రహ్మహత్యా పాతకాలనుండి బయటపడవచ్చు. ఈ వ్రత మహత్యాన్ని వింటే 'జ్యోతి షోత్తమ' యజ్ఞం చేసిన ఫలితం వస్తుంది.
_పద్మనాభ ద్వాదశి:_
పాశాంకుశ ఏకాదశి తరువాత రోజును పద్మనాభ ద్వాదశిగా జరుపుకుంటారు. ఇది ఆశ్వయుజ మాసం శుద్ధ ద్వాదశి రోజు వస్తుంది.
దీనిని గురించి వరాహ పురాణంలో వివరించబడింది. ఈ రోజు విష్ణు భగవానుడిని అనంత పద్మనాభుడిగా పూజిస్తారు. ఈ వ్రతం ఆచరణ వల్ల మోక్షం ప్రాప్తిస్తుంది అని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం పఠించాలి
ఆధ్యాత్మిక సమాచారంతో పాటు astrology సంబంధ పోస్ట్లు వస్తాయి. ఆసక్తి కలవారు జాయిన్ అవగలరు. 🪷⚛️✡️🕉️
